Kuvankäzittely

Pagizemmo nygöi kuvis, libo valokuvis libo piirrettylöis kuvis. Kuvan käzittely on kuvan luadimistu libo kuvan kohendamistu.

Kuvat ja piirrokset

Kuvan luajindutaba miäriäy sen ezitysmuvvon da ezitysmuvvos rippuu, kui sidä voimmo käzitellä. Digitualikameral otetut valokuvat libo skanneril kopiruitut kuvat ollah bittikartukuvii libo pikselikuvii. Net muvvostutah erillizis värikkähis pistehis, kuvaelementois libo pikselilöis. Hyväluaduzes digitualizes valokuvas voi olla ezimerkikse 2048×3072 pikselii. Nengoine kuva jo hyvin pädöy A4-kogozehgi kuvah. RGB-värisistiemas pistehen väri muvvostuu kolmes komponentas: ruskei, vihandu da sinine, mil jogahizel on 256=28 valožuon astettu. (Painandas enämbi käytetäh tostu värisistiemua CMYK, kus värit ollah syani, magenta, keldaine da mustu) Tälleh erilazii RGB-värilöi on 2563=16777216. Ku yhteh värih pidäy kolme 8-bittisty tavuu, mainittuh kuvah pidäy kaikkiedah 2048×3076×3 = 18874368 tavuu, se on nellitostu diskietallistu! Ozakse valokuvas kai pistehet ei olla toizis rippumattomii a sie voi olla suuriigi samanvärizii pindoi. Sendäh kuvua voi kučistua toinah kymmenes- libo kahteskymmenesvuittih sen äijiä pahendumattah. JPG-kuvat ollah kučistettuloi kuvii. Sendäh megatavun kogozes JPG-tiijostos voi tulostua tarkan A4-kogohizen valokuvan.

Tiedokonehes valokuvien kohendamine on äijiä kebjembiä da monipuolizembua gu fotolaboratouries. Tehnilline piirdäminegi on tiedokonehel äijiä kebjembi da tarkembi gu käzin. Sentäh tiedokoneh on tävvelleh muuttanuh kuvankäzittelyn.

Tiijollizien, tehnillizien da opastuskirjutekstoin kuvitukses käytetäh piirroksii. Enimyölleh piirrokset luajitah piirdo-ohjelmal, a erähät roitah laittehengi tulostuksennu, gu GPS-laittehen jälgi. Piirroksetgi voi tallendua bittikartoinnu, a yksikai ei ole hyvä nenga luadie. Parembi on tallendua vektorimuvvos libo muul taval mi vastuau tegotabua. Silloi niidy on kebjembi muuttua, ne tulostutah tarkembannu da synnytäh pienembäh tilah. On kebjembiä da tarkembua sanuo: "Piirrä ruskei čeri pistehes (1,2) pisteheh (12,1)" gu luvetella erikseh hos tuhat ruskiedu pistetty täl čeril.

Bittikartukuvien käzittely

Midä enne luajittih valokuvalaboratouries, nygöi luajitah tiedokonehes. Piäoza valokuvien kohendamizes on uvvellehrajuamistu, kontrastan da valožuon siädyö. Sendäh täs rajoitummogi nämih hommih.

Ruadovälihenny käytämmö Gimp-nimisty ohjelmua. Ohjelmu käynnistetäh komendol
  gimp kuvatiijosto.jpg
Kuva voi, tiettäväine, olla muudugi kuvaformuattua gu jpg. Ruado ohjelmanke loppietah näppiämäl Ctrl-Q.

Gimpin tärgiembät brujat lövvytäh kuvan (a) ozuttamas brujajuaššiekas. Ezimerkikse kuvan rajuamizes käytetty crop-bruja käynnistetäh toizen rivin jälgimäzel nybläl (veičči). Monii toimindoi, gu kuvan (b) Curves-bruja, midä käytetäh valožuon da kontrastan siädöh, kučutah näppiämällä hiiren oigiedu näppäindy kuvan piäl da valliččemal Tools/ColorTools/Curves. Täs brujas käyrän hurua reunu kuvua muzavii sävylöi da oigei reunu valpahii sävylöi. Käyriä hiirel eri kohtis nostamal da laskemal voi kohendua valožuttu da kontrastua. Kuvan käyräs nägyi "S" liziä kontrastua.

Brujajuaššiekku da valožuskäyrä

Kuvua voi kohendua moneh luaduh - ezimerkikuvas on hävitetty sähköpačas maisemua rumendamas. Kuvua voi myös skualata (Image/ScaleImage): 400×600 kogohine kuva vie on ylen hyvä ekruanal kačotunnu, yksikai sen tiijosto on vai 1/25 alguperäzes 2000×3000 pikselin kuvas - sendäh se, tiettäväine, ilmestyy ekruanal äijiä raviembah gu alguperäine.

Jälgimäi kohendettu kuva pidäy vie tallendua. Sih näh pidäy painua kuvan piäl hiiren oigiedu näppäindy da vallita File/Save. Valliččemal Save As voi kuvas luadie uuzi kopii da tallendua se hos eri tallendusmuvvosgi.

Kohendamatoi da kohendettu kuva

Piirdämine

Käytämmö täs Xfig -nimisty piirdovälinehty, min käyttöliittymy on kuvas. OpenOffices on yhtenjyttyine Draw -nimine piirdovälineh. Xfig on pikkaraine ohjelmu, yksikai se on monipuoline piirdovälineh, se maltau tulostua eriluaduzih piirdo- da kuvaformuattuloih. Sil piirrettylöi kuvii voi käyttiä tekstudokumentois, Internet-sivuloil da kustahto muijalgi.

Xfig piirdo-ohjelmu

Xfigal piirretäh täl tabua: hiiren näppiändäl vallitah lizättävy figuuru, hiirel ozutetah sen kohtu da kogo. Figuuroin koguo da kohtua voi myöhembigi muuttua tartumal sih hiirel toiči. Ku piirros tallendetah men'un File/Save kauti, kuvatiijostoh tallendutah, ei pikselit, a komendojono gu "piirrä pisteheh (x,y) s-sivuine n'ellikkö, pisteheh (u,v) r-sädehine ruskiel täytetty kruugu" i m.i. Nengoine kuvatiijosto ottau vai vähäzen tilua da kuvua on jällespäi kebjei muuttua.

Xfigan oma fig-kuvaformuattu on tarkoitettu piirrettylöin kuvien tarkah tallendukseh da myöhembäh käyttöh näh. Toizis ohjelmis käyttöh näh kuva pidäy myös tallendua File/Export men'un avul toizeh muodoh. Xfig maltau tallendua ezim. EPS (Encapsulated Postscript) muvvos, mi sovelduu ezim. LaTeX:as käyttöh näh, pdf da SVG. Jälgimäine on WWW-standartu, min uuzimat livaimetgi tundietah. Xfig maltau tallendua kuvat myös gif libo jpg bittikartumuodoh. Tämä, tiettäväine, ei ole yhty tarku da ottau enämbi tilua da, yksikai, ei soveldu piirroksen jatkokehittelyh.