Tiedotehniekku-cdrom

cdrom

Piälkaččojen Tiedotehniekku-cdrom sizäldäy operuattorusistieman da net ohjelmistot, kudamii sellitetäh Tiedotehniekku kniigas. Syväindön puoles Tiedotehniekku-cdrom on enämbi, se on resursu karjalan kielen opastundah.

Live-cdrom

Tiedotehniekku-cdrom on muga sanottu "live-cdrom". En tiijä, ongo nimitys oigieh juohattai, cdromhäi on muuttumatoi, kuolluh. Ga live-cdroman ominazus on moine: ku liččuat sen tiedokoneheh da käynnistät konehen, tiedokoneh lugou operuattorusistieman da ohjelmat cdromalpäi kaččomattah konehen omah mustoh. Tiedokonehes rippumattah kaikil live-cdroman käyttäjil on yhtenjyttyine ruadoymbäristö. Täs on mondu hyviä puoldu: Ga on huonuogi puoldu. Live-cdroman sijah voi i luadie live-mustopuikon. Se on raviembi migu live-cdrom da sille voi ruavon tulokset kirjuttuagi, jättämättäh jälgie tiedokonehen omah mustoh. Mustopuikko on mondu verdua kallehembi migu cdrom, sendäh sidä ei himoita ruveta uuličal jagamah.

Tiedokonehen käynnistämine

Live-cdrom pidäy ličata tiedokoneheh enne tiedokonehen käynniständiä. Ku kai mennöy hyvin, ekruanal nävytäh noumerot, ku käynnistysohjelmu tarkistau muston. Sit se rubie tarkistamah, mittuzii mustovehkehii tiedokonehes on. Täs kohtas voi piästä raviembah edehpäi painaldamal Esc-nybliä da valličemal men'us cd/dvd-azemu. Sit tulou nägyvih uuzi men'u, kudamas pidäy vallita Live. Sen jälgeh pidäy vie kodvaine vuottua, kuni nägyvih tulou Linuxan ruadostola. A voibi olla, ku tiedokoneh ei rubie cd-azemalpäi käynnistymäh. Virrastolois se voi olla kogonah kielletty. A toinah voibi muuttua mustovehkehien lugujälletyksen. Nygöi enimis tiedokohis lugujälletysty piäzöy muuttamah painamal F2 nybliä kaiken aigua virdunybliä painaldajes. Koneh menöy BIOS-azetuksih. Men'us pidäy vallita Boot da ielleh käynnistysvehkehien jälletys. Hyvä jälletys on 1) cd/dvd 2) irroitettavu mustovehkeh (mustopuikko) 3) kovalevy. Tämä ei muuta tiedokonehen normualua käynnistysty: konzu cdromua ei ole azemas eigo mustopuikkuo ole kiini konehes, se rubieu kaččomah kovalevyy, kudamal koneheh azendettu operuattorusistiemu on tallendettu. Kuvas on ozutettu BIOSan ekruanu, kudamas luvendujälletys vallitah.

bios

Ruadostola

Tiedotehniekku-cdroman ruadostola on minimualine. X window graafizen käyttöliittymän piäl on Openbox ikkunmanageri da sen piäl vie fbpanel panelu, kudamal voi käynnistiä ohjelmii. Sistieman käynnistyttyy ekruanu on ihan tyhjy, a hiiren viendy ekruanan alareunah tuo panelan nägyvih.

ekruanu

Kuvas nägyy, mittustu tieduo da palveluu panelu tariččou. Huralpäi oigiele: Panelan da panelan men'un lizäkse voi käyttiä Openbox ikkunmanageran omua men'uu, kudai avavuu hiiren oigiel nybläl. Sidä men'uu en iče ole äijäl käyttänyh da sendäh se ongi jällettämättäh täl cdromal.

Soveldukset

Ruadostolan kohtas jo sellitettih erähii sovelduksii, kudamii cdromal on. Terväzeh sanojen cdromal on enimät soveldukset midä tavalline ristikanzu tarviččou. Sovelduksii ollah

Unixan tabah tieduo ohjelmien käytös on manualisivuloil. Ezimerkikse qiv ohjelmas suat tieduo kirjuttamal man qiv piätehikkunas.

Tiedotehniekku kirju opastau nämien ohjelmien käyttöh. Sežo voi lugien tiä kirjan lyhyömbiä, vahnua versiedy.

Karjalankielisty syväindyö

Tiedotehniekku-cdromal on vägi äijy karjalankielisty syväindyö, semmite karjalan kielen opastundumaterjualua. Nengomii ollah:

grammar.jpg

Kirjutuksis eriže pidäy vie mainita läs viizi tuhattu sivuu skanniruittuu livaimel (djvu-pluginanke) libo djview ohjelmal kačottavua. Täl cdromal ollah nämmä tekstat:
  1. Arvid Genetz: Tutkimus Venäjän Karjalan kielestä. 254 s.
  2. Arvid Genetz: Tutkimus Aunuksen kielestä. 194 s,
  3. Heikki Ojansuu: Karjalan kielen opas. 129 s.
  4. E.V. Ahtia: Rahvahan kandeleh. Karjalan lauluo, virttä, suarnoa da tieduo. 141 s.
  5. E.V. Ahtia: Vieron virret. 229 s.
  6. E.V. Ahtia: Karjalan kielioppi. 144 s.
  7. Eino Leskinen: Karjalan kielen näytteitä I. 165 s.
  8. Eino Leskinen: Karjalan kielen näytteitä II. 145 s.
  9. Eino Leskinen: Karjalan kielen näytteitä III. 202 s.
  10. Beljakov et al.: Ruamma urhakaldi. Lihoslavl, 1932. 286 s.
  11. Miloradova: Karielan kielen ucebnikka_alguškolalla. Mosku 1933. 52 s.
  12. Beljakov et al: Karielan kielen ucebnikka alguškolalla varoin. Mosku 1934. 71 s.
  13. Neverov: Pikkarazet raskuazat. Mosku 1936. 32 s.
  14. Perro: Šuarnat. Mosku 1937. 29 s.
  15. Andersen: Tuhmapäivälline utjane. Petrozavodsk 1937. 30 s. L
  16. Бубрих: Граматика карельского языка. Petrozavodsk 1937. 79 s.
  17. Шестаков: СССР:н историэн лухут курса. Petrozavodsk 1937. 248 s.
  18. Фокин et al.: Кариелан киелен учебникка. Petrozavodsk 1938. 94 s.
  19. Анисимов: Карельскоин киелен грамматика. Petrozavodsk 1939. 157 s.
  20. Киселев: Алгебра. Petrozavodsk 1939. 130 s.
  21. Барков et al.: Физической география. Petrozavodsk 1939. 150 s.
  22. Иванов: Муан чуастилоин география. Petrozavodsk 1939. 228 s.
  23. Бубрих: Происхождение карельского_народа. Petrozavodsk 1947. 53 s.
  24. Дисней: Колме поччистя. Moskva 1938. 32 s.
  25. Гауфф: Пиккаране Мук. Petrozavodsk 1938. 28 s.
  26. Свифт: Гулливер лиллипутойн луона. Petrozavodsk 1938. 64 s.
  27. Белова (toim.): Карелиян рахвахан суарнат. Petrozavodsk 1939. 175 s.
  28. Чуковский: Доухтури Аикибие Petrozavodsk 1938. 136 s.
  29. Кассиль: Вилу Йиапала. Petrozavodsk 1939. 25 s.
  30. Мамин-Сибиряк: Аленушкан суарнат. Petrozavodsk 1939. 39 s.
  31. Рыклин: Храбнойх пограничникках Карацупах и ханен миелевах Индус коирах нах. Petrozavodsk 1939. 26 s.
  32. Чехов: Каштанка. Petrozavodsk 1939. 55 s.
  33. Афанасьев: Царевна лотто. Mosku 1938. 13 s.
  34. Маяковский: Кенена олла. Petrozavodsk 1939. 14 s.
  35. Горкий: Макар Чудра. Petrozavodsk 1939. 27 s.
  36. Горкий: Зазубрина. Petrozavodsk 1939. 22 s.
  37. Булатов: Венялайзет рахвахан суарнат. Petrozavodsk 1939. 119 s.
  38. Тургенев: Муму. Petrozavodsk 1939. 33 s.
  39. Пушкин: Туху. Petrozavodsk 1940. 24 s.
  40. Толстой: Расскуазат жийваттойх нах. Petroskoi 1938. 47 s.
  41. Катаев: Мие - руадаян рахван пойга. Petrozavodsk 1939. 113 s.
  42. Харрис: Дядя Римусан суарнат. Petrozavodsk 1939. 136 s.
  43. Молотов: Советскойн Союзан внешнейх политикках нах. Petrozavodsk 1939, 32 s.
Erähii nämis tekstois voi lugie latinalazel kirjaimikol Luvekkua-sivuloil.